GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİNDE TEMEL HUSUSLAR
Yazar :Av.Merve Ayçe ÖZMERİÇ
Haziran, 2016
Limited ve Anonim Şirketlerde Genel Kurul organının devredilemez görev ve yetkileri Türk Ticaret Kanunu hükümleri ile düzenlenmiştir. Bununla beraber, her faaliyet dönemi akabinde (3) ay içinde şirketler olağan genel kurul toplantılarını yapmakla yükümlüdürler. Yine şirketler faaliyetleri çerçevesinde genel kurul toplantısı yapma ve karar verme ihtiyacına gerek duymaktadır.
Genel Kurul kararlarının oluşumunda yaşanan şekli ve maddi hukuka aykırılıklar karşısında pay sahipleri mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla iptal davası açma haklarını kullanmaktadırlar.
Limited ve Anonim Şirket Genel Kurul toplantıları 6102 sayılı TTK 414’de belirtilen çağrı usulüne göre yapılabileceği gibi; TTK md.416’da düzenlendiği üzere hiç bir pay sahibinin itirazı olmadığı takdirde tüm ortakların katılımı ile çağrı usulüne uyulmaksızın da yapılabilir.
Uygulamada Genel Kurul kararları hususunda yargıya taşınan ihtilaflar bulunmakla beraber, ihtilafların çoğunda alınan genel kurul kararlarının geçersizliği talep edilmektedir. Genel Kurul kararlarını sakatlayan sebepler hukuki nitelendirme itibariyle “yokluk”, “butlan” ve “iptal edilebilirlik” olarak karşımıza çıkmaktadır. (M. BAHTİYAR, Ortaklıklar Hukuku, Yeni TTK.’ya Göre Yazılmış ve Güncellenmiş 9. Bası, İstanbul, 2015, s. 181)
Yargıtay uygulamasına göre, genel kurul kararının oluşabilmesi için toplantının yapılması ve karar alınması gerektir bu iki kurucu unsurdan biri yoksa genel kurul kararı yok hükmündedir. (Detaylı bilgi için lütfen bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/11-1048 K. 2014/430 T. 2.4.2014 kararı)
Yokluk kıstasından ayrı olarak kararın konusu emredici hüküm, kamu düzeni ve kişilik haklarına aykırı ise genel kurul kararının butlan olduğundan bahsedilecektir. Eski TTK’da butlan kanun metninde yer almamış iken, 6102 sayılı TTK .447 ile butlan hali düzenlenmiş ve örneklere yer verilmiştir. Butlan ve yokluk menfaati olan herkes tarafından ileri sürülebilir, süreye bağlı değildir, hâkim tarafından re’sen dikkate alınır. Mahkeme tarafından Genel Kurul kararının butlan ya da yok hükmünde olduğunun tespit edilmesi halinde verilecek karar geçmişe etkili olacaktır. (Ünal Tekinalp, Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, İstanbul, 2015, s.274 vd, n.12-105 vd)
Genel kurul kararlarına karşı sıkça karşılaşılan dava türü ise iptal davasıdır. İptal sebepleri TTK 445 ile düzenlendiği üzere, kanuna, şirket esas sözleşmesine veya dürüstlük kurallarına aykırılık olarak düzenlenmiştir. Dava karar tarihinden itibaren (3) aylık yasal sürede açılmalıdır. İptal davasını açabilecek olanlar TTK.446 ‘da sayılan kişilerle sınırlandırılmıştır. Bu düzenlemeye göre pay sahipleri, yönetim kurulu, sorumluluğuna sebep olacak halinde yönetim kurulu üyelerinin her biri iptal davası açma hakkına sahiptir. Genel kurul toplantısına katılan ortak olumsuz oy kullanmalı ve muhalefet şerhini toplantı tutanağına işlemelidir. Bununla beraber yeni TTK 446 uyarınca iptal edilebilirlik bakımından “etki kuralı” benimsenmiş olup, bu hususta davacının ileri sürdüğü hukuka aykırılık ileri sürülmezse karar alınmayacak veya başka şekilde alınacak olmalıdır. Bir başka deyişle çağrı usulsüzlüğü kararın tek başına iptaline sebep olmayacaktır. Bu hususta şu hususu da belirtmekte fayda vardır ki etki kuralı sadece çağrı usulsüzlükleri ile ilgilidir. Eğer karardaki hukuka aykırılık esas bakımından kanuna, esas sözleşme ve ya dürüstlük kuralına aykırılıktan kaynaklanıyorsa etki kuralı uygulama alanı bulmayacaktır. (Ü.TEKİNALP, Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, İstanbul, 2013, N. 15-06 vd.; 2015, N.15-05a vd)
Tüm bu açıklamalar uyarınca sonuç olarak; Genel Kurul toplantıların yapılması ve kararların alınmasındaki hukuka aykırılıklar dava konusu edilebilecek, Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yapılacak yargılama neticesinde şartları mevcutsa kararın “butlan” veya “yok” olduğu tespit edilecek ya da “kararın iptaline” karar verilecektir.
0 comments